10 sierpnia 2017

Kowarska Starówka

Kowarska Starówka obejmująca obszar ścisłego centrum miasta to miejsce niezwykłe, w którym poczuć można historię i upływający czas. Łączą się tu dwa, jakże różne światy. Zabytkowe, pięknie odnowione kolorowe kamieniczki sąsiadują ciągle jeszcze z tymi burymi, czekającymi na renowację. Ale stare miasto na naszych oczach powoli się zmienia. Niegdyś obdrapane i smutne kamienice stają się dziś wesołymi i pełnymi barw domami. Te najstarsze i najciekawsze dwustu-, trzystuletnie budynki stoją tuż przy ulicy 1 Maja… stoją i czekają, by podziwiać ich niezaprzeczalny czar i bajkowy klimat. Najciekawsze fragmenty Kowarskiej Starówki zostały wyłączone z ruchu kołowego i stanowią dziś urokliwy deptak miejski, po którym w słoneczny dzień przechadzają się zarówno mieszkańcy Kowar, jak i odpoczywający tu turyści. Koniecznie trzeba odwiedzić to miejsce w samo południe, gdy Stare Miasto wypełniają dźwięki hejnału, płynące prosto z kowarskiego ratusza. Uważny słuchacz odnajdzie wśród nich stukot kowalskiego młota symbolizującego pięć wieków historii i tradycji górniczej Kowar.

Najpiękniejszym budynkiem Kowarskiej Starówki, od początku swojego istnienia był Ratusz. Siedziba władz miejskich została wzniesiona według projektu znanego niemieckiego architekta Christiana Schultza w latach 1786-1789. Jego zabytkowe walory i dbałość o architektoniczne detale czynią go jednym z ładniejszych budynków użyteczności publicznej na Dolnym Śląsku. Dla wszystkich pragnących dowiedzieć się czegoś więcej o mieście otworzono w przyziemiu Ratusza Informację Turystyczną do odwiedzenia której serdecznie zapraszamy. W sąsiedztwie kowarskiego Ratusza stoi klasycystyczny budynek, w którym otworzono Centrum Integracji i Tradycji Miasta. Na jego drugim piętrze warto odwiedzić Sale Tradycji w których podziwiać można eksponaty związane z historią miasta od czasów najdawniejszych, po czasy współczesne.

Dla tych, którzy lubią spacery niebanalnymi traktami wzdłuż nabrzeży rzek oraz lubią eksplorować magiczne miejskie zaułki w poszukiwaniu śladów wydarzeń z przeszłości, w samym centrum Miasta utworzono nadrzeczną promenadę. Kowarska Jedlica to potok „z charakterem”. Jego bystry nurt po obfitych opadach w roku 1897 przyczynił się do wielkiej klęski jaką dla Miasta okazała się „Wielka Powódź”. Ówcześni mieszkańcy zapamiętali tylko „…przejmujące grozą odgłosy przemieszczanych przez żywioł skał i kamieni tłukących o obmurowany brzeg” (tłum. „Sudety”). By przekonać się o skali zniszczeń miasto odwiedziła nawet Cesarzowa Niemiec Augusta Wiktoria. Od czasu odbudowy oporowych murów i nabrzeżnych kamienic kowarski potok nie sprawia na szczęście już większych problemów. Tym bardziej warto przespacerować się wzdłuż Jedlicy, która choć przez wieki sprawiała kłopoty, dziś, za sprawą licznych kładek, mostków i wodnych kaskad jak magnes przyciąga wszystkich swoim niezaprzeczalnym urokiem.

Turyści i mieszkańcy Kowar zmęczeni natłokiem wrażeń, jakie daje obcowanie z bogatą historią i kilkusetletnimi mieszczańskimi tradycjami wyzierającymi z każdej bramy i zaułka starego miasta, mogą odpocząć na “kowarskich plantach” – rozległym skwerze przy ulicy dedykowanej najważniejszemu władcy w dziejach miasta – Władysławowi II Jagiellończykowi. Ten zielony teren w sercu Kowar stanowi roślinny bufor oddzielający Starówkę od zbudowanego po II wojnie światowej Osiedla Górniczego. To właśnie na plantach odbywają się największe kowarskie plenerowe wydarzenia i imprezy, a w dni trochę bardziej leniwe można tam siąść i z jednej z licznych ławeczek podziwiać panoramę najstarszej części miasta.

Jak bardzo Kowary przed wojną były zróżnicowane kulturowo i religijnie przekonać się można spacerując po pozostałościach dawnego kompleksu ewangelickiego przy ulicy Staszica. I choć główna atrakcja tego architektonicznego zespołu, czyli przepiękna późnobarokowa świątynia już nie istnieje, to na całe szczęście w dobrym stanie do dziś zachowały się pozostałe budynki tego dawnego protestanckiego zboru – była szkoła ewangelicka, pastorówka oraz dzwonnica i przykościelny cmentarz. Dziś te obiekty mają już nieco inne funkcje, ale wciąż pozostają świadectwem przedwojennego religijnego bogactwa Miasta.

By podkreślić wieloletnią tradycję organizacji imprez kolarskich na naszym terenie postanowiono stworzyć na Kowarskiej Starówce Galerię Sław Kolarstwa Polskiego. Zaangażowanie organizatorów oraz doskonałe walory do uprawiania wszelakich sportów są ważnym czynnikiem kreowania pozytywnego wizerunku Kowar. Od wielu lat Miasto gości i wspiera liczne rowerowe zawody szosowe oraz MTB, a dzięki stworzonej Galerii Sław, co roku 15 sierpnia mieszkańcy oraz wypoczywający w Karkonoszach turyści mają niepowtarzalna szansę spotkać się z legendami polskiego kolarstwa.

Panorama  wirtualna Miasta Kowary pt. “Starówka – plac Franciszkański”: http://eluneta.net/wpw037

Tekst: Andrzej Weinke
Zdjęcia: Andrzej Weinke (zasoby prywatne), Marta Weinke (zasoby prywatne)